Thứ Tư, 2 tháng 10, 2013

Nhà văn Đà Linh: Một số mệnh tán thưởng bị đứt gãy.

Chúng ta, những người được coi là “thường nhật” cũng chẳng đã từng gặp những vấn đề như vậy hay sao? Nhưng, những nhân vật của Đà Linh, một khi đã không giữ được những quan hệ như lòng họ mong muốn, họ lại không biết phải giải quyết nó như thế nào! Họ có thể hơi gàn dở, nhưng họ tin vào những điều tốt đẹp! nên chi, khi những phía thấy được của thế cục mở ra những điều họ không muốn thấy, thì họ đành quay mặt

Nhà văn Đà Linh: Một số phận bị đứt gãy

Đà Linh quan tâm đến mệnh nhân vật, nhưng trước nhất, anh quan hoài đến quan hệ giữa các căn số ấy, những mối quan hệ có ngoài mặt đơn giản nhưng bên trong phức tạp. Tôi muốn chép lại bài viết rất ngắn này như lời tiễn biệt một nhà văn, và một người em đã từng thân thiết trong rất nhiều năm.

Hiện nay, anh chính là nhân vật độc nhất trong truyện ngắn chung cục của anh, một truyện ngắn cũng có kết thúc đột ngột. “Khi những quan hệ bị chặt gãy”  Truyện ngắn như một ánh chớp, trước khi tắt nó vừa kịp soi rõ một cái gì.

! Họ bất định lắm, nhưng biết làm sao, vẫn có những con người như vậy trong đời mà! Nếu không có họ, không có những bất định “lửng lơ con cá vàng” của họ, thì đời rồi sẽ ra sao? Những truyện ngắn của Đà Linh thường không có hậu, nó có những cái kết bỏ ngỏ, những câu chuyện dang dở, những số nhân vật chưa đi tới cùng tận.

Trong tập sách của tôi có một bài ngắn viết về một tập truyện ngắn của Đà Linh in trước năm 2004. 2013 tại nhà riêng, ở một con hẻm phố Đường Thành, Hà Nội. 9. Nhiều năm sau, đó là NXB mà Đà Linh đã chuyển về công tác cho tới khi anh vĩnh viễn rời nó.

Đà Linh cũng đã bắt đầu có “thâm niên” viết truyện ngắn, nhưng cái trổi ở anh không phải kỹ thuật, mà là giọng văn. Những nhân vật của Đà Linh, phần đông đều có chút gì đó “tưng tưng”, không thường ngày. Tôi lật giở lại tập sách  Mãi mãi là bí hiểm  của tôi in năm 2004. Nó không hề gợi ý người đọc nên xử lý như thế nào. Anh đã biết trước kết cuộc này của mình từ 3 tháng trước, khi Bệnh viện Việt - Đức khẳng định là căn bệnh ung thư dạ dày của anh đã di căn ra toàn cơ thể.

Cái gì ấy nhiều khi khá bất định, nhưng nó lại làm nên những dáng nét, dù thấp thoáng, để truyện ngắn người này khác truyện ngắn người kia. Và một khi những mối quan hệ được thiết lập giữa các nhân vật bị đứt gãy, ngay tức khắc lộ ra những khoảng trống mang tính thảm kịch.

Nó hy vọng người đọc tìm ra những đáp án, đáp số. Vasilli Suksin cũng từng có những nhân vật gàn gàn dở dở kiểu như vậy (nhưng cố nhiên Suksin xử lý truyện ở một tầm cao hơn nhiều, vì ông là một hào kiệt).

Nhưng với nhà văn, khi thể xác ra đi thì tác phẩm có thể vẫn còn lại, vì tác phẩm là tinh nhanh của nhà văn.

Họ muốn thiết lập những quan hệ đồng đẳng với người khác, họ thèm khát sự thông cảm, tình thương yêu, và chính họ cũng khát khao thương người khác. Đà Linh mất không đột ngột. Nhưng Đà Linh mới 55 tuổi.

Anh ưng căn số. Cái khao khát của những nhân vật “hơi có vấn đề” trong truyện Đà Linh thật ra lại rất thường ngày. Tôi giật thột vì cái nhan đề của bài viết này: “Khi những quan hệ bị chặt gãy”. Cái giọng tưng tửng, khô khô, nhiều khi như tường thuật nhạt nhẽo.

Nhà văn Đà Linh - Ảnh: Nho Khiêm Nhà văn Đà Linh (tên thật là Nguyễn Đức Hùng) vừa trút hơi thở rốt cuộc lúc 10 giờ 30 phút ngày 30. Quảng Ngãi, 2003    Thanh Thảo. Với một nhà văn, thì đó là tuổi chín chắn của sáng tác. Truyện ngắn của Đà Linh cũng thường có những cái kết khá bất ngờ, khá đột ngột.

Chúng ta, rồi ai cũng phải chấp nhận căn số, cũng phải nói “vâng” với nó khi tới lượt. In ở NXB Lao Động. Nhưng giấu bên dưới cát khô lại có một mạch nước ngầm nhân ái. Không phải họ muốn vậy, mà thực ra, cái “kênh” của tác giả thường “tăm” được những nhân vật kiểu như vậy.

Khi những quan hệ giữa con người hay giữa con người với thiên nhiên bị chặt gãy, hay đơn giản chỉ là “có vấn đề”, thì chính người đọc sẽ quyết định về cái “khoảng trống” mà truyện ngắn Đà Linh thả ra. Khi tôi ra Hà Nội và tới thăm anh, Đà Linh rất mệt, nằm trên giường, nhưng sắc mặt vẫn điềm nhiên. Nhưng với họ, thiết lập một quan hệ đã khó, giữ được quan hệ ấy lâu bền càng khó hơn.

Và đau buồn. Nó dành hẳn cho người đọc quyền phán quyết.

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét